Van oude mensen en de dingen die voorbij gaan….

Jawel, eindelijk kan ik de originele titel van Louis Couperus een keer gebruiken. Ik had een droom deze week, niet zo’n wereldschokkende Martin Luther King droom maar toch vreemd genoeg om me bij te blijven.


Ik stond op de Ooster begraafplaats in Amsterdam, een prachtig sereen kerkhof in de drukke stad. Ik stond naar een steen te kijken waar een bekende naam op stond: HPH Jungen. Mijn Opa. Een klein mannetje dat in z’n werkzame jaren in de bouw De Sik genoemd werd. Niet vanwege z’n weelderige kin begroeiing. Hij dankte z’n bijnaam aan een Amerikaanse lichtgewicht bokser, Battling Sykes genaamd die in de jaren 30 furore maakte door z’n ongebreidelde drift! Mijn opa zal niet meer dan 1meter 60 groot geweest zijn en niet echt dik maar elke gram was doordrenkt van drift en als hij eenmaal boos was vloog ie zonder nadenken de grootste bouwvakker aan. Sykes werd in Amsterdam al snel Sik en later met het klimmen der jaren werd er liefdevol nog even “Ouwe” voorgezet.


De Ooster begraafplaats, Ik voel me nooit helemaal senang als ik in de speeltuin van Magere Hein ben. Maar kijkend naar de steen zag ik hem weer zitten op de bank. Altijd fluitend omdat ie hartstikke doof was (een kwaal die helaas van vader op zoon wordt doorgegeven in mijn familie!) en leefde volgens de regel: “een muziekkie ken nooit kwaad”. Ik keek naast me en de ‘Ouwe Sik’ stond naast me. Hij kauwde op z’n eeuwige ‘pruimpie’ en in z’n mondhoek zat het zelfde drupje nicotine spuug waar ik in mijn jonge jaren altijd een beetje misselijk van werd. Z’n golvende grijze haar, de priemende ogen en de enorme gebogen neus en daaronder de immer fluitende of kauwende mond, een mager maar niet onvriendelijk gezicht. “Hee jochie, hoe is ie?” vroeg ie. “Hee opa…..” ik was niet eens verbaasd dat hij er stond. ’je bent oud geworden Gerritje’ stelde hij vast. ‘Je lijkt op die grote, je vader’ Ik stelde vast dat ik de vergelijking wel prettig vond. ‘waarom bent u hier opa?’ vroeg ik hem. ’ach jongen dood is ook niet alles en een lijk wil ook wel eens de frisse lucht in……’ hij grinnikte hinnikend bij die opmerking. Dat lachje kende ik nog van als je met hem meeging om te vissen, hij ving altijd, ook op jouw plekkie als jij daar helemaal niks ving en als je dan op hoge toon melde dat zulks niet eerlijk was dan grinnikte hij en zei alleen maar: ’geduld jongen, geduld, daar gaat het om, vissen mot je niet vangen maar vissen mot je vinde!’.


‘Laten we een stukkie lopen jongen, zo lang staan is niet goed voor me ouwe geraamte’ onder het lopen knerpte het verse geharkte grind onder m’n voeten. Onder de grijs geruite sloffen van Opa kwam geen geluid vandaan. ‘Hoe is het met de Polletiek jongen? hebben de arbeiders nou eindelijk de macht?’ zijn vraag verbaasde me niet. Ik kom uit een uiterst rood nest en mijn Opa schijnt ooit stakingsbrekers van steiger af te hebben gegooid. Ik zocht naar woorden om iemand die in de 70er jaren overleden is het huidige politieke landschap te schilderen. Ik verteld hem van de PVDA en de teloorgang van die club. ’Ach Gerritje, met die ouwe Drees as minister president ging het nog maar toen die kale gluiper, die Den Uyl kwam was het voorbij. Hoe is het met de partij van Marcus dan, die zullen toch wel heel groot zijn nou?’ Hij keek me vragend aan en zijn gezicht liet me zien dat hij niks anders dan een zéér positief antwoord van mij verwachtte. De partij van Marcus was de CPN; ‘Communistische Partij Nederland’ een partij die hijgerig achter de Russische revolutie aanliep en die in de DDR een heuse heilstaat zagen (een mening die gedeeld werd door de ‘nieuw links groep binnen de PvdA in de jaren 60) Marcus Bakker was de onbetwiste leider van de Communisten in Nederland. Bakker was een voortreffelijk redenaar, die zijn gehoor moeiteloos aan zich wist te binden. Zijn redevoeringen waren als hoorspelen vol met dynamiek en theater. Zijn boodschap daarentegen was dom, oppervlakkig en gelukkig niet echt aan de Nederlanders besteed! Moest ik mijn opa n u gaan vertellen over Groen Links? Over Klaver die met zijn dood en verderf boodschap over het klimaat en milieu ons tot onzin investeringen dwingt? Immers: de CPN is een van de bloedgroepen waaruit Groen Links is samengesteld. Ik legde mijn opa alles uit over klimaat verandering, akkoorden die daarover gesloten worden en die ook weer worden opgezegd. Toen ik klaar was keek ik naar mijn grootvader en die tuitte zijn lippen om te gaan fluiten een teken dat het onderwerp hem al niet meer boeide. Plotseling stopte hij en legde een knokige hand op m’n schouder. “Luister Gerritje, dat is niet mooi van je om je ouwe opa zo in de maling te nemen!”.

‘En verder jong?’ drong hij aan ‘wat gebeurd er allemaal verder?’. Ik keek nog een keer naar Opa, wat moest ik hem vertellen? Waar te beginnen? Zou deze oude stukadoor het begrip Corona kennen? Zou hij bekend zijn met het begrip “woke”? Toen ik het verhaal over ‘lockdowns’ en het nieuwe normaal gedaan had en hem verteld had over het gender circus en de discriminatie van nieuwe Nederlanders bleef hij stil. De grijsblauwe ogen keken me strak aan vanonder de borstelige wenkbrauwen. Hij kuchte en sprak kalm; ‘dus alles waar wij in onze dagen voor gevochten hebben, hebben jullie zomaar weggegeven?’ Een fel lichtje gloeide op z’n blik. ‘Dus jullie sturen oude mensen naar de voedselbank en durven dan te spreken van ‘het nieuwe normaal’ Een prinsesje van 18 krijgt meer dan miljoen per jaar en een oudere die z’n hele leven gebuffeld heeft om dit land op te bouwen mag bij de schillenboer eten? Nou, nou opa, zo’n voedselbank is toch wel een ietsje sjieker dan een schillen boer…. Pruttelde ik. Het zijn Godverdomme aalmoezen jongen en in Nederland zou na onze strijd niemand meer afhankelijk moeten zijn van aalmoezen!! En wat doet de PVDA?? Brieste hij verder. Beetje slijmen met mislukte kerels en vrouwen honderden regeltjes maken over gelul en schuld en boete…hoe heette die baas daar ook al weer? Ik staarde naar de grond en mompelde ; Lodewijk Asscher opa… Asscher, Asscher de Oude Sik kauwde wat op die achternaam… Is dat geen familie van Abraham Asscher van de Joodse raad?. Ik knikte bedremmeld. Oh, zuchtte opa maar dan snap ik het, het verraden en verkopen van mensen zit die Lodewijk in het familie bloed en ik snap nu ook wel dat ie blijft plakken aan zijn zeteltje na die toeslagen ellende. Tja want z’n Opa kwam ook met de dood van duizenden Joden gewoon weg…. Dat is niet fair opa! Riep ik opstandig. Wij mekkeren ook dat we niet verantwoordelijk waren voor de slavernij en dus kun je Lodewijk ook niet mede schuldig maken aan het collaboreren van z’n Opa toch? En die vaccinatie? Gaan jullie dat doen? Effe een klein voorbeeldje; in 1960 werd er een wondermiddel tegen het kotsen van zwangere vrouwen op de markt gebracht, het hielp tegen van alles van zere voeten tot slapeloosheid. Hielp tegen echt alles huisdokters schreven het voor als achterlijken, Softenon heette dat spul en heel veel kindertjes werden ineens misvormt geboren 10.000 wereldwijd… ook zo’n top product. En weet je wat het treurige is Gerritje? Opa was gestopt en keek me recht in de ogen. Jullie hebben het veels te goed, jullie vinden het heerlijk als anderen voor jullie de moeilijke beslissingen nemen. In mijn tijd had geen enkele politicus gedurfd wat jullie nu allemaal normaal vinden, als er een minister president was geweest die toen riep dat we binnen moesten blijven… dan stonden we allemaal op het binnenhof en joegen die kapitalist het land uit!! En wat doen jullie?... jullie worden boos op mekaar en lopen als echte NSBers elkaar te verraden Seiss Inquart zou er echt trots op geweest zijn.

Weet je wat Gerritje? Ik keek hem vragend aan.. hij zuchtte, ik ben blij dat ik dood ben.. hij draaide zich om en liep geluidloos richting z’n graf. Toen hij daar aangekomen was werd zijn figuur steeds waziger totdat hij er niet meer was. Ik liep naar de steen en las nogmaals: HPH Jungen…..

Ik dacht: Oh God wat erg mijn opa is een WAPPIE!!!!!